Hoe u zich ook naar Hasselt begeeft, per fiets, te voet, per auto of over het water, steeds valt van verre al de markante toren van de Grote of Sint Stephanuskerk te bewonderen. Het is niet de enige blikvanger in dit Hanzestadje aan het Zwartewater. De rijke historie van de stad heeft duidelijk zijn sporen achtergelaten. Het beschermde stadscentrum is eigenlijk één groot, prachtig geconserveerd monument met liefl’lijke doorkijkjes, fraaie bruggen, sfeervolle grachtenpanden en historische geveltjes. Redenen genoeg om Hasselt eens te ontdekken! Wist u overigens van de relatie tussen het kleine Overijsselse Hasselt en de wereldstad New York? Ene Kiliaen van Rensselaer, afkomstig uit Hasselt, schijnt aan de oorsprong van de ontwikkeling van New York te hebben gestaan, zo is onlangs uit historisch onderzoek gebleken. Waarin een klein stadje met ondernemingszin groot kan zijn!

De historie van Hasselt is door de eeuwen heen nauw verbonden geweest met de Hanze. Het begon allemaal met de toekenning van stadsrechten in 1252 door de bisschop van Utrecht. De Hasseltenaren ontvingen tal van privileges waaronder het recht om week- en jaarmarkten te organiseren. Hasselt kon bovendien bogen op een gunstige ligging: op een rivierduin , precies op de plek waar Zwartewater en Overijsselse Vecht samenvloeien. Geen wonder dat handel en bedrijvigheid flink toenamen, voor al in 14de en 15de eeuw. Bloeiende bedrijfstakken waren o.a. de scheepsbouw, de lakenweverij en , wat later, de kalkindustrie.

Ook personenvervoer was van belang. De Hasselter schippers hadden bijvoorbeeld een veerdienst op Amsterdam. Ook bier en vis werd verhandeld, evenals hout, vee, koren, turf en de in Hasselt gefabriceerde dakpannen. De straatnaam ‘Achter het Pannenwerk’ herinnert daar hedentendage nog aan.

Hasselt was daarnaast een belangrijk agrarisch centrum voor de omliggende omgeving. Van groot belang waren de boter- en hooihandel, iets wat nu nog jaarlijks weerspiegelt wordt in het traditionele Euifeest (hooifeest) medio augustus. Straten en grachten worden feestelijk verlicht en trekken van heinde en ver bewonderaars. Aan deze feesten dankt Hasselt haar bijnaam ‘Lichtstad van het Noorden’

Hiermee zijn we inmiddels in het heden beland en kunnen we met eigen ogen constateren dat Hasselt door de eeuwen heen, ondanks alle ups en downs, uitgegroeid is tot een attractief plaatsje, met name geliefd bij fietsers. De binnenstad is overzichtelijk en charmant. Met behulp van restanten van de 17de eeuwse ommuring is het stadspark omgetoverd tot een heerlijke rustplek waar u even een boterhammetje kunt verorberen. Wandel op uw gemak langs grachten, over bruggen en door steegjes en loop even de Grote of Sint Stephanuskerk binnen. Op het prachtige Rudolf Knol – orgel hebben al tal van bekende Nederlandse organisten hun kunsten laten horen. Vergeet ook niet een bezoek te brengen aan het voormalige raadhuis op de Markt. Dit laat-gotische gebouw uit de 15de/ 16de eeuw onderging in 1998 een grootscheepse restauratie en biedt onderdak aan de VVV. Het is tevens een bezoekerscentrum waar zich - voor de liefhebbers - een verzameling schilderijen en oude wapens bevindt, waaronder één van de grootste collecties haakbussen
ter wereld!

De Vispoort uit de 14de eeuw wordt ook wel Waterpoort genoemd. Deze dubbele benaming heeft te maken met met de toegang tot het water en de visafslag. In 1521 probeerden de Zwollenaren Hasselt binnen te dringen via deze poort. Tevergeefs!

De Stenendijk is ook al zo’n markante Hasselter blikvanger. De dijk is ongeveer 1 kilometer lang. U kunt er verschillende muurfragmenten in onderscheiden. De dijk moest door verschillende landeigenaren zelf onderhouden worden.

De korenmolen op de Stenendijk werd in 1964 en 1997 gerestaureerd. Als de blauwe wimpel wappert kunt u er een bezoekje brengen.

Een bezienswaardigheid die u tot slot zeker niet mag missen, zijn de kalkovens aan de Buitengracht. Al rond 1500 bevond zich op deze plek een schelpkalkbranderij. Pas in 1990 kwam aan deze bedrijfstak een einde en werd de laatste oven gedoofd. De ovens zijn inmiddels gerestaureerd met de bedoeling dit industriële erfgoed voor het nageslacht te bewaren. U kunt er nu een expositie bezichtigen over de geschiedenis van het complex.