Den Haag heeft zijn
hopjes, Zwolle zn balletjes, Kampen zn uien
en Deventer zn koek! Al meer dan 400 jaren geniet
de stad internationale faam vanwege de hoge kwaliteit van
de kruidkoek, de bijtjes en de honingkoek. Eén koekfabriek
heeft de tand des tijds overleefd:
Jb Bussink. In het gelijknamige koekwinkeltje
op de Brink wordt dagelijkse verse koek gebakken. Een goede
uitvalsbasis dus om onder het genot van een kopje koffie
met koek de bruisende, vrije keizerlijke Hanzestad Deventer
te verkennen.
Deventer geldt als één van de oudste steden van ons land. Uit 806
stamt de eerste vermelding inde archieven over een kleine nederzetting langs
de IJssel. De Angelsaksische monnik Lebuinus speelde in de vroege middeleeuwen
een rol van importantie in de historie van de stad. Vanuit de Wilpse polder stak
hij per roeiboot de IJssel over om daar zijn kersteningswerkzaamheden voort
te zetten. Hij bouwde een kleine houten kerk op de plek waar nu de machtige Lebuinuskerk
staat te pronken als beeldbepalend element in het silhouet van Deventer. Er gaan
zelfs verhalen dat de naam Deventer van oorsprong op zn Engels werd uitgesproken,
dus iets in de trant van Dèvuntur, onder invloed van de Ierse Lebuinus.
De naam Menstraat zou daarom een verbastering van het woord Mainstreet (Hoofdstraat)
kunnen zijn.
Dwalend door Deventers dreven komt u tal van interessante, vaak bouwtechnische
details, tegen. Heeft u bijvoorbeeld wel eens gehoord van een ossendrop? Dat
was in vroeger eeuwen de benaming van een steegje of een opening tussen twee
huizen. Deze doorgangen zijn nu vaak afgesloten of dichtgemetseld om vervuiling
door duiven etc. te voorkomen. In hoekhuizen waren kettinggaten vroeger verplicht.
Als de nacht viel werden er dikke, stalen kettingen over de weg gespannen om
bij te dragen aan een stukje veiligheid van de stad. De kettingen hingen op een
vaste hoogte van 4 voet : de juiste hoogte om een ruiter te paard, die tijdens
de nachtelijke uren waarschijnlijk weinigs goeds in de zin had, te laten struikelen.
Tal van gerestaureerde gevelstenen vertellen over de historie van de diverse
gebouwen en hun inwoners. Kijk maar eens in het monumentale Bergkwartier, eens
verpauperd tot op het bot maar in de jaren 60 grandioos hersteld. Op één
van de gevelstenen in het Bergkwartier wordt heden en verleden uitgebeeld. Sint
Nicolaas als schutspatroon van de Deventer zeelieden, die o.a. stokvis uit het
Noorse Bergen vervoerden, en de geldbuidel van mevrouw Klompé. De steen
is te zien in de buurt van de voormalige Sint Nicolaaskerk, nu Bergkerk geheten.
Deventer speelde een prominente rol binnen de Hanze. Jaarlijks werden er maar
liefs zes jaarmarkten georganiseerd, die elk meerdere dagen duurden. Kooplieden
uit heel Europa kwamen dan
richting IJsselstad hetgeen met name in de 14de en 15de eeuw leidde tot een flinke
toename van de welvaart. In deze tijd ontstond ook de Moderne Devotie, een religieuze
beweging o.l.v. Geert Groote, die veel invloed kende.
Het was ook de periode waarin koopmanshuizen werden gebouwd met de bekende Hanzegevels, naar voorbeeld van de belangrijkste (Duitse) Hanzestad, Lübeck. Deze gevels zijn te herkennen aan de zogeheten pinakels, torentjes, die een kwartslag gedraaid op de gevels staan. Deventer biedt teveel bezienswaardigheden om op te noemen. Een prima manier om kennis te maken met de stad is daarom een stadswandeling te boeken bij het VVV–kantoor. U kunt er zelfs kiezen uit verschillende thema’s. Er zijn algemene historische wandelingen ( twee varianten) maar u kunt ook kiezen voor de literaire wandeling, de bomenroute, een jeugdroute, een route over de Mennonieten en een wandeling onder de naam ‘Het Verstoorde Leven’ over het leven van de Joodse gemeenschap in Deventer. In de Waag uit 1528 bevindt zich het stadshistorisch museum, waar u een zeer gevarieerde duik maakt in de geschiedenis van Deventer. De collectie van het Speelgoedmuseum roept nostalgische gevoelens op. Het Hanzemuseum (Hotel de Leeuw) en het Etty Hillesum Centrum completeren het overzicht van musea. Deventer bruist en dat heeft u ongetwijfeld al eens ondergaan tijdens één van de vele evenementen die de stad kent, Deventer op stelten, de grootste boekenmarkt van Europa, het Dickensfestival en ga zo maar door. Wie even afstand van al dit gedruis wil nemen, raden wij aan de toren van de Grote of de Lebuinuskerk te beklimmen. Wel even op de tanden bijten (de toren telt 220 treden) maar dan overziet u vanaf 60 meter hoogte een prachtige Hanzestad aan de IJssel!