Den Haag heeft zijn hopjes, Zwolle z’n balletjes, Kampen
z’n uien en Deventer z’n koek! Al meer dan 400 jaren
geniet de stad internationale faam vanwege de hoge kwaliteit
van de kruidkoek, de bijtjes en de honingkoek. Eén
koekfabriek heeft de tand des tijds overleefd: Jb Bussink.
In het gelijknamige koekwinkeltje op de Brink wordt dagelijkse
verse koek gebakken. Een goede uitvalsbasis dus om onder het
genot van een kopje koffie met koek de bruisende, vrije keizerlijke
Hanzestad Deventer te verkennen.
Deventer geldt als één van de oudste steden
van ons land. Uit 806 stamt de eerste vermelding inde archieven
over een kleine nederzetting langs de IJssel. De Angelsaksische
monnik Lebuinus speelde in de vroege middeleeuwen een rol
van importantie in de historie van de stad. Vanuit de Wilpse
polder stak hij per roeiboot de IJssel over om daar zijn kersteningswerkzaamheden
voort
te zetten. Hij bouwde een kleine houten kerk op de plek waar
nu de machtige Lebuinuskerk staat te pronken als beeldbepalend
element in het silhouet van Deventer. Er gaan zelfs verhalen
dat de naam Deventer van oorsprong op z’n Engels werd
uitgesproken, dus iets in de trant van Dèvuntur, onder
invloed van de Ierse Lebuinus. De naam Menstraat zou daarom
een verbastering van het woord Mainstreet (Hoofdstraat) kunnen
zijn.
Dwalend door Deventers ‘dreven’ komt u tal van interessante,
vaak bouwtechnische details, tegen. Heeft u bijvoorbeeld wel
eens gehoord van een ossendrop? Dat was in vroeger eeuwen
de benaming van een steegje of een opening tussen twee huizen.
Deze doorgangen zijn nu vaak afgesloten of dichtgemetseld
om vervuiling door duiven etc. te voorkomen. In hoekhuizen
waren kettinggaten vroeger verplicht. Als de nacht viel werden
er dikke, stalen kettingen over de weg gespannen om bij te
dragen aan een stukje veiligheid van de stad. De kettingen
hingen op een vaste hoogte van 4 voet : de juiste hoogte om
een ruiter te paard, die tijdens de nachtelijke uren waarschijnlijk
weinigs goeds in de zin had, te laten struikelen.
Tal van gerestaureerde gevelstenen vertellen over de historie
van de diverse gebouwen en hun inwoners. Kijk maar eens in
het monumentale Bergkwartier, eens verpauperd tot op het bot
maar in de jaren ’60 grandioos hersteld. Op één
van de gevelstenen in het Bergkwartier wordt heden en verleden
uitgebeeld. Sint Nicolaas als schutspatroon van de Deventer
zeelieden, die o.a. stokvis uit het Noorse Bergen vervoerden,
en de geldbuidel van mevrouw Klompé. De steen is te
zien in de buurt van de voormalige Sint Nicolaaskerk, nu Bergkerk
geheten. Deventer speelde een prominente rol binnen de Hanze.
Jaarlijks werden er maar liefs zes jaarmarkten georganiseerd,
die elk meerdere dagen duurden. Kooplieden uit heel Europa
kwamen dan
richting IJsselstad hetgeen met name in de 14de en 15de eeuw
leidde tot een flinke toename van de welvaart. In deze tijd
ontstond ook de Moderne Devotie, een religieuze beweging o.l.v.
Geert Groote, die veel invloed kende.
Het was ook de periode waarin koopmanshuizen werden gebouwd
met de bekende Hanzegevels, naar voorbeeld van de belangrijkste
(Duitse) Hanzestad, Lübeck. Deze gevels zijn te herkennen
aan de zogeheten pinakels, torentjes, die een kwartslag gedraaid
op de gevels staan. Deventer biedt teveel bezienswaardigheden
om op te noemen. Een prima manier om kennis te maken met de
stad is daarom een stadswandeling te boeken bij het ANWB /
VVV – kantoor. U kunt er zelfs kiezen uit verschillende
thema’s. Er zijn algemene historische wandelingen ( twee
varianten) maar u kunt ook kiezen voor de literaire wandeling,
de bomenroute, een jeugdroute, een route over de Mennonieten
en een wandeling onder de naam ‘Het Verstoorde Leven’
over het leven van de Joodse gemeenschap in Deventer. In de
Waag uit 1528 bevindt zich het stadshistorisch museum, waar
u een zeer gevarieerde duik maakt in de geschiedenis van Deventer.
De collectie van het Speelgoedmuseum roept nostalgische gevoelens
op, evenals het Poppenkabinet. Het Automuseum en het Etty
Hillesum Centrum completeren het overzicht van musea. Deventer
bruist en dat heeft u ongetwijfeld al eens ondergaan tijdens
één van de vele evenementen die de stad kent.
Het middeleeuwse festival ‘Op den Berghe’ bijvoorbeeld,
Deventer op stelten, de grootste boekenmarkt van Europa, het
Dickensfestival en ga zo maar door. Wie even afstand van al
dit gedruis wil nemen, raden wij aan de toren van de Grote
of de Lebuinuskerk te beklimmen. Wel even op de tanden bijten
(de toren telt 220 treden) maar dan overziet u vanaf 60 meter
hoogte een prachtige Hanzestad aan de IJssel!
