Hoe u zich ook naar Hasselt begeeft, per fiets,
te voet, per auto of over het water, steeds valt van verre
al de markante toren van de Grote of Sint Stephanuskerk te
bewonderen. Het is niet de enige blikvanger in dit Hanzestadje
aan het Zwartewater. De rijke historie van de stad heeft duidelijk
zijn sporen achtergelaten. Het beschermde stadscentrum is
eigenlijk één groot, prachtig geconserveerd
monument met liefl’lijke doorkijkjes, fraaie bruggen,
sfeervolle grachtenpanden en historische geveltjes. Redenen
genoeg om Hasselt eens te ontdekken! Wist u overigens van
de relatie tussen het kleine Overijsselse Hasselt en de wereldstad
New York? Ene Kiliaen van Rensselaer, afkomstig uit Hasselt,
schijnt aan de oorsprong van de ontwikkeling van New York
te hebben gestaan, zo is onlangs uit historisch onderzoek
gebleken. Waarin een klein stadje met ondernemingszin groot
kan zijn!
De historie van Hasselt is door de eeuwen heen nauw verbonden
geweest met de Hanze. Het begon allemaal met de toekenning
van stadsrechten in 1252 door de bisschop van Utrecht. De
Hasseltenaren ontvingen tal van privileges waaronder het recht
om week- en jaarmarkten te organiseren. Hasselt kon bovendien
bogen op een gunstige ligging: op een rivierduin , precies
op de plek waar Zwartewater en Overijsselse Vecht samenvloeien.
Geen wonder dat handel en bedrijvigheid flink toenamen, voor
al in 14de en 15de eeuw. Bloeiende bedrijfstakken waren o.a.
de scheepsbouw, de lakenweverij en , wat later, de kalkindustrie.
Ook personenvervoer was van belang. De Hasselter schippers
hadden bijvoorbeeld een veerdienst op Amsterdam. Ook bier
en vis werd verhandeld, evenals hout, vee, koren, turf en
de in Hasselt gefabriceerde dakpannen. De straatnaam ‘Achter
het Pannenwerk’ herinnert daar hedentendage nog aan.
Hasselt was daarnaast een belangrijk agrarisch centrum voor
de omliggende omgeving. Van groot belang waren de boter- en
hooihandel, iets wat nu nog jaarlijks weerspiegelt wordt in
het traditionele Euifeest (hooifeest) medio augustus. Straten
en grachten worden feestelijk verlicht en trekken van heinde
en ver bewonderaars. Aan deze feesten dankt Hasselt haar bijnaam
‘Lichtstad van het Noorden’
Hiermee zijn we inmiddels in het heden beland en kunnen we
met eigen ogen constateren dat Hasselt door de eeuwen heen,
ondanks alle ups en downs, uitgegroeid is tot een attractief
plaatsje, met name geliefd bij fietsers. De binnenstad is
overzichtelijk en charmant. Met behulp van restanten van de
17de eeuwse ommuring is het stadspark omgetoverd tot een heerlijke
rustplek waar u even een boterhammetje kunt verorberen. Wandel
op uw gemak langs grachten, over bruggen en door steegjes
en loop even de Grote of Sint Stephanuskerk binnen. Op het
prachtige Rudolf Knol – orgel hebben al tal van bekende
Nederlandse organisten hun kunsten laten horen. Vergeet ook
niet een bezoek te brengen aan het voormalige raadhuis op
de Markt. Dit laat-gotische gebouw uit de 15de/ 16de eeuw
onderging in 1998 een grootscheepse restauratie en biedt onderdak
aan de VVV. Het is tevens een bezoekerscentrum waar zich -
voor de liefhebbers - een verzameling schilderijen en oude
wapens bevindt, waaronder één van de grootste
collecties haakbussen
ter wereld!
De Vispoort uit de 14de eeuw wordt ook wel Waterpoort genoemd.
Deze dubbele benaming heeft te maken met met de toegang tot
het water en de visafslag. In 1521 probeerden de Zwollenaren
Hasselt binnen te dringen via deze poort. Tevergeefs!
De Stenendijk is ook al zo’n markante Hasselter blikvanger.
De dijk is ongeveer 1 kilometer lang. U kunt er verschillende
muurfragmenten in onderscheiden. De dijk moest door verschillende
landeigenaren zelf onderhouden worden.
De korenmolen op de Stenendijk werd in 1964 en 1997 gerestaureerd.
Als de blauwe wimpel wappert kunt u er een bezoekje brengen.
Een bezienswaardigheid die u tot slot zeker niet mag missen,
zijn de kalkovens aan de Buitengracht. Al rond 1500 bevond
zich op deze plek een schelpkalkbranderij. Pas in 1990 kwam
aan deze bedrijfstak een einde en werd de laatste oven gedoofd.
De ovens zijn inmiddels gerestaureerd met de bedoeling dit
industriële erfgoed voor het nageslacht te bewaren. U
kunt er nu een expositie bezichtigen over de geschiedenis
van het complex.
