to do list

De geschiedenis van Deventer in de Hanzetijd

Deventer is een van de oudste steden van Nederland.  Omstreeks 768 opende de Angelsaksische prediker Lebunuïnus er een missiepost en liet er een eerste houten kerkje bouwen. Hij noemde de plaats Daventre naar zijn geboorteplaats Daventry, ten zuiden van Leicester. Rondom het kerkje ontstond een kleine handelsnederzetting, die mede dankzij de vestiging van een bisschoppelijk hof- de bisschop resideerde van 895 tot 920 in Deventer-snel in belangrijkheid toenam. Al in 952 werd Deventer in een oorkonde als stad vermeld en in 1040 werd een aanvang gemaakt met de bouw van een romaanse basiliek. Deventer groeide in de eeuwen daarna uit tot een machtige  handelsstad, die die sinds 1285 deel uitmaakte van het Hanzeverbond.

Deventer was een havenstad. Grote schepen konden tot aan Deventer landinwaarts de Ijssel bevaren en aan de kade aanleggen. De Schipbeek was in opdracht van de stad tot in Münsterland bevaarbaar gemaakt voor kleine rivierschepen. Ze mondde vroeger aan de zuidzuide van de stad uit in de Ijssel en vormde daar een natuurlijke haven. Handelscontacten overzee bestonden met name met hetNoorse Bergen voor stokvis en met het nu Zuid- Zweedse, maar in die tijd Deense Schonen waar haring vandaan kwam. Deventenaren werden daarom vroeger ook wel stokvissen of Schoonevaarders genoemd. Ook werd veel gehandeld met het Duitse Rijnland. De stad was tot aan het einde van de middeleeuwen in het gebied dat nu Nederland is een vooraanstaande handelsstad met Duitse keizerlijke privileges, zoals het slaan van gouden munten.

Deventer groeide vanaf de 14deeeuw uit tot een belangrijk centrum van geestelijke (her)vorming. In 1340 werd Geert Grote in Deventer geboren als telg uit een rijke handelsfamilie, Grote vond geen voldoening in de handel en richtte zich op religieuze zaken. Met de bestaande, volgens hem corrumperende kerkelijke praktijken had hij ook geen vrede.Hij stichtte in de stad de eerste gemeenschap van de zusters van het Gemene Leven, een gemeenschap van leken(niet gewijde geestelijken). De zusters, en kort daarna ook broeders, wilden een geestelijk reveil tegen de verloedering van het leven van de clerus en de verruwing van de volkse zeden. Hun voornaamste bezigheden waren de zorg voor de studerende jeugd en de verbetering van de leefomstandigheden van de bevolking. Geert Grote (overleden in 1384) is daarmee de grondlegger van de nog steeds bestaande beweging van de Moderne Devotie.

In 1334 legde een grote stadsbrand tweederde van de stad in as,

Deventer bereikte aan het einde van de middeleeuwen zowel cultureel als economisch zijn hoogtepunt. Er werden toen jaarlijks vijf grote markten georganiseerd, die ieder weken duurden en waarvoor tot ver buiten de Nederlanden belangstelling was. Gedurende een korte periode was Deventer na Antwerpen en Amsterdam het derde handels- en financiële centrum van de Nederlanden.

Na eeuwen van voorspoed ging het na 1500 bergafwaarts met de handel en nam het belang van de stad af.

Pas in de loop van de 19deeeuw was er weer sprake van een economische opleving en ontwikkelde Deventer zich tot een vooraanstaande industriestad. Ondanks de industrialisatie is het middeleeuwse karakter van deze Hanzestad goed bewaard gebleven.