to do list

De geschiedenis van Hasselt in de Hanzetijd

Hasselt is ontstaan op de oostelijke oever van het Zwarte Water. De nederzetting wordt voor het eerst genoemd in 1227 als “Hasselet”of “Hasseletum” hetgeen zoveel betekent als een met beuken of hazelaars begroeide hogere zandrug. Omstreeks 1252 verkreeg Hasselt het stadsrecht van de bisschop van Utrecht, die daarmee een extra steunpunt  wilde creëren voor de controle op de grote steden Kampen, Zwolle en Deventer.

Vanaf 1357 mocht Hasselt drie jaarmarkten houden en een weekmarkt houden. Ook mocht het zijn eigen munt slaan. In 1367 werd Hasselt – als bijstad van Deventer- voor het eerst als Hanzestad vermeld. Eind 14de eeuw werd de stad ommuurd en van een stadsgracht voorzien. De stadsmuur telde drie stadspoorten en langs het Zwarte water enkele kleine doorgangen, waaronder de Vis- of Waterpoort. In 1521 werd een eerste brug over het Zwarte Water gebouwd, maar die werd enkele jaren later door Zwollenaren vernield.

Hasselt was in de late Middeleeuwen een religieus centrum. Vooral de aanwezigheid van de “HeiligeStede” maakte Hasselt tot een bedevaartsoord . Deze heilige grafkerk trok vele middeleeuwse pelgrims.

Vooral de relatie met de Hanzestad Kampen heeft Hasselt geen windeieren gelegd.. In perioden van laag water  als Kampen niet goed bereikbaar was gebeurde het wel dat  geladen schepen voor Kampen uitweken naar Hasselt. De diepgang van het bevaarbare water naar Hasselt  bedroeg dan ongeveer 3 voet (85 cm) meer dan naar Kampen.

Ondanks dit gegeven was Hasselt een bijstad van Deventer en niet van Kampen. Niet Kampen , maar Deventer vertegenwoordigde Hasselt in de Hanzevergaderingen.

Hasselt richtte zich voornamelijk op de Zuiderzee om met schepen ladingen te vervoeren. Hierbij was medewerking nodig van plaatsen, die ook op de Zuiderzee waren aangewezen. Zo kreeg  Hasselt in 1412 van de bisschop van Utrecht vrijheid van tol te Kuinre. Voor het handelen in het Duitse Hanzegebied was het van belang om  vrij door Twente te kunnen reizen. In 1328 bezat Hasselt al vrijheid van tol in Twente. Ook de Vecht en de Regge werden bevaren door Hasselter potschippers.

Hasselt importeerde en vervoerde veel rogge en bier, maar ook turf, hout en vee, voornamelijk ossen, afkomstig uit het agrarische achterland, werden via Hasselt vervoerd.

Aan het einde van de 16de eeuw werd Hasselt uitgebreid en werd er een nieuwe vestinggordel met enkele nieuwe buitenpoorten aangelegd. In de eerste helft van de 19de eeuw werden de vestingwerken ontmanteld en de stadspoorten afgebroken.

De aanleg van de Dedemsvaart rond 1810 zorgde voor een economische opleving. In 1828 werd een nieuwe brug over de rivier gebouwd. Deze werd in 1972 vervangen door de iets verder gelegen, huidige brug.