to do list

De geschiedenis van Zwolle in de Hanzetijd

De Hanzestad Zwolle is gesticht in de 8eeeuw na Christus, toen een aantal Friese kooplieden zich vestigden op een dekzandrug tussen de Ijssel en de Overijsselse Vecht aan het riviertje de Aa.

Dit was een  hoger gelegen plek in het verder moerassige landschap. Zo’n plek werd destijds een

“suolle”genoemd. Deze naam betekent  zwelling of verhoging en is in de loop der eeuwen via Swolle verbasterd tot Zwolle. De nederzetting groeide langzaam uit tot een echte stad en kreeg in 1230 stadsrechten

In 1324 werd de stad in brand gestoken door Zweder, Heer van Voorst, die door Zwolles voorspoedige groei zijn machtspositie ondergraven zag. De stad werd snel herbouwd en omringd door ditmaal een stenen muur; ook de gevels van de huizen werden nu van steen opgetrokken.

Zwolle groeide in de 14deeeuw  dankzij de vele kerken, kloosters en conventen uit tot het middelpunt van deModerne Devotie. Dit was een religieuze beweging die zich op initiatief van Geert Grote, aanvankelijk vanuit Deventer, maar later vanuit Zwolle over een groot deel van Europa uitbreidde.

De belangrijkste vertegenwoordiger van de Moderne Devotie was Thomas a Kempis (Kempen ca 1380- Zwolle, 25 juli 1472). Hij schreefhet boek “De navolging van Christus”. Dit boek is na de bijbel nog steeds het meest gelezen boek onder christenen

Van 1375-1415 bracht rector Johan Cele, de Latijnse school tot grote bloei. Hij voerde een onderwijsvernieuwing in, die in heel Europa werd overgenomen en de basis legde voor het schooltype Gymnasium. Hij vormde zijn leerlingen in de idealen van de Moderne Devotie en droeg zo veel bij tot de hervorming van kerk en samenleving.

De handel maakte vanaf 1350 een grote bloeiperiode door en in 1407 werd Zwolle opnieuw lid van het Hanzeverbod. Ondanks het feit dat Zwolle al meteen in 1294 Lübeck als hoofd van de Hanze erkende, duurde het toch nog tot 9 juni 1407 voor Zwolle officieel als Hanzegerechtigde stad tot het Hanzeverbond werd toegelaten.

Dit kwam vooral door de tegenwerking van Deventer, dat van Overijssel  een stadstaat onder haar leiding  wilde maken en daarom Kampen en Zwolle klein wilde houden. Met het toetreden  tot het Hanzeverbond brak voor Zwolle de “gouden eeuw”aan. De Sassenpoort en de Schepenzaal herinneren  daar nog aan.

Dankzij de handel en nijverheid werd Zwolle zowel op kerkelijk als cultureel terrein een stad van betekenis.

Zwolle was het centrum van kunst en cultuur, beroemde bouwmeesters hadden in Zwolle hun atelier en de Moderne Devoten hadden hier hun scholen en boekuitgeverijen.

Van 1413-1416 hadden de gilden grote invloed in het stadsbestuur, en kondigden scherpe anti-kloosterlijke bepalingen af.

Tijdens de zogenaamde Sinte Lucienacht (13 december 1416) maakten troepen van de bisschop van Utrecht een einde aan het gildenbestuur en werden de tegen de moderne devoten gerichte maatregelen geschrapt uit het Stadsboek.

In 1450 wordt met Kampen en Deventer een pact gesloten om elkaar te beschermen.

In 1524 belegerde Karel van Gelre gedurende een aantal weken de stad, echter Zonder resultaat.

Na 1500 trad het verval in en pas in de Franse tijd nam het belang van Zwolle als hoofdstad van het Departement van de Monden van de Oude Ijssel weer toe. Daarna bleef Zwolle hoofdstad van Overijssel.